Διατροφή Και Ημικρανία: Υπάρχουν Τρόφιμα Που Την Πυροδοτούν;

Όποιος έχει βιώσει κρίση ημικρανίας γνωρίζει καλά ότι δεν πρόκειται για έναν απλό πονοκέφαλο, καθώς η ημικρανία είναι μια σύνθετη, εξουθενωτική νευρολογική κατάσταση που μπορεί να σε θέσει εκτός λειτουργίας για ώρες ή και ημέρες. 

Μια από τις πιο συχνές ερωτήσεις που ακούω από ανθρώπους που ταλαιπωρούνται είναι: «Μήπως φταίει κάτι που έφαγα;». 

Η απάντηση της κλινικής διατροφής είναι: ναι, αλλά όχι όπως νομίζετε. Τα τρόφιμα σπάνια αποτελούν τη μοναδική αιτία μιας ημικρανίας. Λειτουργούν κυρίως ως «ερεθίσματα» (triggers) πάνω σε ένα ήδη υπερευαίσθητο νευρικό σύστημα. 

Ας δούμε ποιοι είναι οι πιο συνηθισμένοι διατροφικοί ένοχοι, ποιος είναι ο βιολογικός μηχανισμός πίσω από αυτούς και πώς μπορούμε να τους διαχειριστούμε έξυπνα. 

Οι βασικοί διατροφικοί «ύποπτοι» και η επιστήμη πίσω τους

Ορισμένες φυσικές ουσίες στα τρόφιμα μπορούν να επηρεάσουν τη διαστολή των αιμοφόρων αγγείων στον εγκέφαλο ή να προκαλέσουν την απελευθέρωση νευροδιαβιβαστών που ενεργοποιούν το τρίδυμο νεύρο, οδηγώντας στον γνώριμο παλλόμενο πόνο. 

• Τυραμίνη (ώριμα τυριά και παλαιωμένα τρόφιμα): Πρόκειται για ένα φυσικό αμινοξύ που συσσωρεύεται καθώς τα τρόφιμα παλαιώνουν ή ζυμώνονται. Τρόφιμα όπως η παρμεζάνα, το ροκφόρ, το τσένταρ, αλλά και τα αλλαντικά ωρίμανσης περιέχουν υψηλά επίπεδα τυραμίνης, η οποία μπορεί να προκαλέσει αγγειοσυστολή και στη συνέχεια αντιδραστική αγγειοδιαστολή στον εγκέφαλο. 
• Νιτρώδη και νιτρικά άλατα (επεξεργασμένα κρέατα): Χρησιμοποιούνται ως συντηρητικά σε μπέικον, λουκάνικα και αλλαντικά. Στον οργανισμό μετατρέπονται σε μονοξείδιο του αζώτου (NO), προκαλώντας έντονη αγγειοδιαστολή στα εγκεφαλικά αγγεία. 
• Ισταμίνη και θειώδη (κόκκινο κρασί & αλκοόλ): Το κόκκινο κρασί είναι από τους πιο κλασικούς ενόχους. Ο συνδυασμός αλκοόλ (που αφυδατώνει), ισταμίνης (που προκαλεί φλεγμονώδη αντίδραση) και θειωδών αλάτων δημιουργεί ένα ιδανικό κοκτέιλ για την εμφάνιση κρίσης. 
• Το «παράδοξο» της καφεΐνης: Η καφεΐνη έχει διπλό πρόσωπο. Σε μικρή δόση μπορεί να ανακουφίσει την ημικρανία (γι’ αυτό περιέχεται σε αναλγητικά). Όμως, η χρόνια υπερκατανάλωση ή η απότομη στέρησή της (ο κλασικός «πονοκέφαλος του Σαββατοκύριακου», όταν ξυπνάτε αργότερα και καθυστερείτε τον πρωινό καφέ) προκαλεί απότομη διαστολή των αγγείων και κρίση.
• Γλουταμινικό μονονάτριο (MSG) & τεχνητά γλυκαντικά: Το MSG (ενισχυτικό γεύσης σε έτοιμα σνακ και ασιατικά πιάτα) και η ασπαρτάμη φαίνεται να διεγείρουν υπερβολικά τους νευρώνες σε άτομα με γενετική προδιάθεση. 

Η θεωρία του «Κουβά»: Γιατί δεν σας πιάνει πάντα;

Πολλοί αναρωτιούνται: «Γιατί την περασμένη εβδομάδα έφαγα σοκολάτα και ήμουν καλά ενώ χθες μου προκάλεσε ημικρανία;». 

Στην κλινική πράξη χρησιμοποιούμε τη θεωρία του αθροιστικού φορτίου. Φανταστείτε την αντοχή σας στην ημικρανία σαν έναν κουβά: 

• Ο κακός ύπνος γεμίζει τον κουβά κατά 30%. 
• Το άγχος στη δουλειά προσθέτει άλλο ένα 30%. 
• Οι ορμονικές διακυμάνσεις (π.χ. πριν την περίοδο) προσθέτουν 20%. 

Αν φάτε ένα κομμάτι σοκολάτα όταν ο κουβάς είναι άδειος, δεν θα συμβεί τίποτα. Αν όμως τον βρει ήδη κατά 80% γεμάτο, αυτό το κομμάτι θα είναι η «σταγόνα που ξεχειλίζει το ποτήρι» και ξεκινά την κρίση. Η τροφή, λοιπόν, δεν δρα σχεδόν ποτέ μόνη της. 

Τι είναι συχνά πιο σημαντικό από το τι τρώμε; Το πώς τρώμε. 

Πολύ συχνά, ο πραγματικός ένοχος δεν είναι το τρόφιμο στο πιάτο, αλλά η γενικότερη συμπεριφορά μας γύρω από το φαγητό: 

1. Η παράλειψη γευμάτων: Η απότομη πτώση του σακχάρου στο αίμα (υπογλυκαιμία) είναι ένας από τους πιο ισχυρούς βιολογικούς πυροκροτητές ημικρανίας. Ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται την έλλειψη γλυκόζης ως απειλή επιβίωσης και αντιδρά. 
2. Η αφυδάτωση: Ακόμη και μια ήπια απώλεια υγρών μειώνει τον όγκο του αίματος και την οξυγόνωση των ιστών, προκαλώντας συστολή των ιστών στον εγκέφαλο που ενεργοποιεί τους υποδοχείς πόνου. 

Πώς να βρείτε τους δικούς σας διατροφικούς πυροκροτητές 

Δεν έχει κανένα νόημα να ακολουθήσετε ακραίες, εξαντλητικές δίαιτες αποκλεισμού αφαιρώντας δεκάδες τρόφιμα «προληπτικά». Αυτό που χρειάζεται είναι μεθοδικότητα: 

• Κρατήστε ημερολόγιο τροφίμων και συμπτωμάτων: Για 3-4 εβδομάδες, σημειώστε τι φάγατε 12 έως 24 ώρες πριν από κάθε κρίση, πόσο νερό ήπιατε, πώς κοιμηθήκατε και πού βρισκόσασταν σε ορμονικό επίπεδο. 
• Διατηρήστε σταθερό ρυθμό: Μη μένετε νηστικοί για πολλές ώρες. Στοχεύστε σε σταθερά γεύματα με σύνθετους υδατάνθρακες και πρωτεΐνη που κρατούν το σάκχαρο σταθερό. 
• Ενυδατωθείτε συστηματικά: Βάλτε το νερό στην καθημερινότητά σας πριν καν νιώσετε το αίσθημα της δίψας.
• Ελέγξτε τα επίπεδα μαγνησίου: Κλινικά δεδομένα δείχνουν ότι πολλά άτομα με ημικρανίες έχουν χαμηλά επίπεδα μαγνησίου. Τροφές πλούσιες σε μαγνήσιο (όπως πράσινα φυλλώδη λαχανικά, σπόροι, αμύγδαλα και βρώμη) λειτουργούν προστατευτικά για το νευρικό σύστημα. 

Η γνώμη της ειδικού 

Η τροφή δεν πρέπει να γίνει πηγή άγχους ή συνεχούς φόβου. Εντοπίζοντας εξατομικευμένα ποιοι συνδυασμοί επιβαρύνουν το δικό σας σώμα, μπορείτε να πάρετε ξανά τον έλεγχο της καθημερινότητάς σας, χωρίς περιττές στερήσεις. 

Αν οι ημικρανίες επηρεάζουν την ποιότητα ζωής σας, μπορούμε να αξιολογήσουμε μαζί το διατροφικό σας ιστορικό στην πρώτη μας συνεδρία και να σχεδιάσουμε ένα ισορροπημένο πλάνο πρόληψης.

Αν θέλεις να μαθαίνεις τα πάντα για τη διατροφή και την υγεία ακολούθησέ με:

Instagram: helensdiet

Facebook: Helens Diet

Αν χρειάζεσαι οποιαδήποτε βοήθεια μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί μου πατώντας εδώ!